Safra Kesesi Ağrısını Sınıflandırma, Belirtiler, Tanı ve Tedavi
Safra ağrısı

Safra Kesesi Ağrısını Sınıflandırma, Belirtiler, Tanı ve Tedavi, Safra kesesi küçük içi boş bir organdır. Karaciğerin hemen altında yer alan kese benzeri yapısı vardır. Safranın depolanmasına yardımcı olur. Genelde bir soruna neden olmaz. Safra akışı engellenir veya yavaşlarsa dayanılmaz ağrılar olur. Tıkanmaya bağlı farklı sorunlarda ortaya çıkar.

Safra kesesi genelde iki nedenden dolayı ağrı yapar. Taş yani kolelitiazis veya safra kesesi iltihabı yani kolesistit. Safra taşlarının boyutları milimetrik boyuttan golf topu büyüklüğüne kadar olabilir. Kolesterol veya pigmentten oluşur. Safra taşlarının oluşumu şiddetli safra kesesi ağrısına neden olan kolesistit yani safra iltihabına yol açar. Bunların dışında biliyer kolik ve/veya işlevsiz safra kesesi nedenlerinden dolayı da ağrı oluşabilir.

Biliyer kolik ağrısı sabittir ama yoğunluğu dalgalanabilir ve yavaş yavaş kaybolur. Ağrı genellikle 20 dakika ila birkaç saat arası sürer. 20 dakikadan az sürüyorsa safra taşlarından kaynaklanma olasılığı düşüktür. Ağrı birkaç saatten fazla sürüyorsa safra taşının iltihaba neden olduğu bir komplikasyona yol açtığını düşünebiliriz.

Safra Kesesi Ağrısı Nerede Hissedilir?

Safra kesesi ağrısı genelde epigastriumda yani midenin hemen üstünde ve sağ kaburga yayının hemen altında hissedilir. Hareketin, yürümenin safra ağrısı üzerinde etkisi yoktur.

Safra ağrısının görüldüğü diğer yer az da olsa sol üst karında ve nadiren alt karında da hissedilebilir. Bazen de sağ omuz veya sağ kürek kemiğinin ucu gibi diğer bölgelere de yayılabilir.

Safra Kesesi Ağrısını Sınıflandırma, Belirtiler, Tanı ve Tedavi

Biliyer kolik, genelde akşamları veya geceleri ortaya çıkma eğilimindedir ve genelde hastanın uykusunu böler.

Safra Kesesi Ağrısının Sınıflandırılması ve Çeşitleri

Safra ağrısı çeşitli safra sorunlarından kaynaklanır. Bunlardan bazıları:

  • Kolelitiazis, Safra Taşlarının Neden Olduğu Safra Ağrısı: Bu durumda safra kesesi içerisinde taşlar oluşur. Safra taşları büyük veya küçük olabilir ve biliyer kolik denen safra kesesi ağrısına neden olur. Buna rağmen safra taşı olan kişilerin %90’ında hiçbir semptom görünmez ve bu taşlar karın ultrasonunda tesadüfen tespit edilir.
  • Biliyer Kolik Nedeniyle Oluşan Safra Ağrısı: Safra taşları kistik kanalı tıkadığında, biliyer kolik olarak bilinen şiddetli, spazmodik ağrıya neden olur. Biliyer kolik atakları genelde birkaç saat sürer ve nadiren tekrarlayabilir.
  • Kolesistit, Safra İltihabı Nedeniyle Oluşan Safra Ağrısı: Safra kesesi iltihabının en yaygın nedeni safra taşlarıdır. Diğer nedenler arasında aşırı alkol, enfeksiyonlar hatta safra birikimine neden olan tümörlerdir. Kolesistitte safra kesesi duvarı iltihaplanır, şişer ve ağrılı hale gelir. Enflamasyon atakları birkaç saat hatta birkaç gün sürebilir. İltihaba bağlı ateşte görülebilir. %20 olasılıkla safra kesesi bağırsak bakterileri tarafından istilaya uğrar ve enfeksiyon kapar. Bazen safra kesesi yırtılabilir, bu durumda acil cerrahi müdahale gerekir. Ateşli kolesistit nedeniyle oluşan safra kesesi ağrısı ciddi bir durumdur ve hemen tıbbi müdahale gerektirir.
  • İşlevsiz Safra Kesesi veya Kolesistit Nedeniyle Safra Kesesi Ağrısı: Tekrarlayan kolesistit atakları, işlevsiz safra kesesi veya kolesistite neden olur. Böyle bir durumda safra kesesi, uzun süreli safra taşı varlığı nedeniyle, tekrarlayan iltihaplanma ataklarından dolayı sertleşir ve hasar görür. Semptomlar belirsizdir, genelde karında dolgunluk hissi, hazımsızlık ve gaz artışı sık rastlanır. Yemeklerden sonra kronik ishalde görülebilir.

Safra Kesesi Ağrısının Patofizyolojisi

Safra kesesi ağrısına neden olan taşlar, safra yollarının herhangi bir yerinde gelişir. Ancak en çok safra kesesinin içinde oluşur. Safra taşı türleri şunlardır: Kolesterol tipi, pigment tipi ve karışık.

Normalde safra asitleri, kolesterol ve fosfolipid seviyelerinde denge vardır. Bu dengede herhangi bir değişiklik olduğunda litojenik safra oluşumuna yatkın hale getirerek kolesterol tipi safra taşlarının gelişime neden olur.

Pigment tipi safra taşları, kalsiyum bilirubinattan oluşur. Siyah ve kahverengi olmak üzere iki tiptir. Siyah taş varlığı karaciğer hastalığını gösterir. Kahverengi taşlar genellikle safra kesesinin dışında, safra yollarının bakteriyel enfeksiyonu ile ilişkili olarak oluşur.

Safra Çamuru, sonunda taş oluşumuna neden olan safra stazının bir sonucu olarak oluşur. Safra yollarının özellikle E.coli gibi bakteriler veya parazitlerin enfeksiyonundan dolayı kanallarda taş oluşma riskini arttırır. Bağırsak rezeksiyonunun bazı durumlarda safra taşlarına neden olduğu da görülmüştür. Bu taşlar genelde pigment taşlarıdır.

Kadınlar erkeklerden daha fazla safra taşı oluşma riski altındadır. Yüksek östorojen içeren oral kontraseptifler kadınlarda safra taşı oluşumunu arttırır.

Safra taşları (safra kesesi veya karaciğerden bağırsaklara giden) safra kanallarına yerleştiğinde, biliyer kolik adı verilen özel bir ağrı tipine yol açar. Taşlar çoğu zaman ağrıya neden olmaz. Karın ultrasonografisi sırasında tesadüfen tespit edilirler.

Sistik kanala, ortak hepatik kanala veya ortak safra kanalına yerleştiğinde, safranın karaciğerden normal akışını engeller. Bu durum safranın birikerek kanalların ve safra kesesinin şişmesine neden olarak ağrı veya safra kolik ile sonuçlanır. Bu safra kesesi ağrısı, taşlar yerinden çıktığında veya kanaldan çıkarıldığında hafifler.

Safra Kesesi Ağrısının Etiyolojisi ve Risk Faktörleri; Safra kesesi ağrısı taşlar veya iltihaplanma başta olmak üzere birçok nedene bağlı olarak oluşur. Diğer nedenleri biliyer kolik, işlevsiz safra kesesi veya iltihaptır. Bunlara yukarıda zaten değindik.

Aşağıdakiler Safra Kesesi Sorunları İçin Risk Faktörleridir:

  • Kadınlar, hamilelik ve hormon replasman tedavisi gördükleri için safra taşı gelişme olasılığı erkeklerden çok daha fazladır. Safra Kesesi Ağrısını Sınıflandırma
  • Çocuklarda omurilik yaralanması, karın ameliyatı öyküsü, zayıf bağışıklık sistemi ve damardan beslenme gibi durumlar onları safra taşı için daha yüksek risk altına sokar,
  • Hispanik nüfus ve Kuzey Avrupa nüfusu, Asya ve Afrika nüfusundan daha fazla safra taşı riski altındadır. Safra taşı geliştiren Asya popülasyonu büyük olasılıkla kahverengi pigment tipine sahiptir. Kuzey ve Güney Amerikalılar ile Şili ve Peru’daki yerli halklar safra taşı oluşumuna karşı özellikle savunmasızdır. Şili ve Peru bölgesindeki tüm yerli Kızılderili kadınlarının hemen hemen hepsinde safra taşı gelişir,
  • Kalıtım, safra taşı oluşumu ve riskinin artmasında önemli bir rol oynar.
  • Diyabet, obezite, kilo dalgalanmaları ve Bariatrik ameliyatı geçirmiş olan kişilerde safra taşı nedeniyle safra kesesi ağrısı için yüksek risk altındadır,
  • Diğer risk faktörleri şunları içerir: Uzun süreli intravenöz beslenme, Crohn hastalığı, kemik iliği veya organ nakli, orak hücreli anemi dahil kronik hemolitik anemi, yüksek heme demiri tüketimi, siroz ve metabolik sendrom.

Safra Kesesi Ağrısının Belirtileri

Safra kesesi ağrısının belirtileri; hastanın sahip olduğu safra kesesi durumunun tipine bağlı olarak değişir. Ancak semptomların çoğu tüm safra kesesi problemlerinde benzerdir.

En yaygın safra ağrısı semptomları; üst karın bölgesinde, sağ üst veya orta bölgede ağrı ile başlar. Kistik kanalı tıkamayan basit safra taşlar herhangi bir belirtiye neden olmaz.

Genellikle başka bir hastalığı teşhis etmek için yapılan ultrason sırasında keşfedilirler. Biliyer kolik nedeniyle safra kesesi ağrısının en genel semptomu, kusmalı veya kusmasız mide bulantısıdır. Safra Kesesi Ağrısını Sınıflandırma

Diğer Yaygın Belirtiler:

  • Akut karın ağrısı,
  • Sağ omuz ve kürek kemiğinin altı veya arkaya doğru yayılan ağrı,
  • Özellikle yağlı bir yemekten sonra oluşan ağrı,
  • Derin nefes alırken artan ağrı,
  • Terlemek,
  • Zayıflık,
  • Baş dönmesi,
  • Nefes darlığı,
  • Donuk, keskin veya kramplı ağrı,
  • Karın sağ üst kadranda hassasiyet,
  • Göğüs ağrısı,
  • Mide ekşimesi, hazımsızlık ve gaz,
  • Karın şişkinliği veya geğirme,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • Titreme ile ateş,
  • Sarılık,
  • Kil renkli dışkı.

Safra Kesesi Ağrısının Tedavisi

Hastalığın şiddeti ve sıklığına bağlıdır.

Tedavi

  • Bekleyip gelişmeleri izlemek,
  • Ameliyatsız taş düşürme (Alternatif Tıp)
  • Safra Kesesinin alınması

Taş rahatsız etmiyorsa ve semptom yoksa o zaman “bekle ve izle” yapılır. Bazen taşlar çok büyük olur. Hastanın bünyesi de komplikasyonlara karşı savunmasız veya kanser riski varsa, taş boyutu 4 cm’den büyükse, o zaman organ alınmak zorundadır.

Semptomatik hastalarda ağrıyı gidermek için;

Normal Tetkikleri ve laboratuvar testleri yapılan, test sonucunda akut ağrısı veya komplikasyonu olmayan hastalar oral antibiyotik ve analjezik ile taburcu edilirler.

Enfeksiyonsuz ağrısı olan kişilerde, ağrıyı gidermek için;

  • Akut safra kesesi ağrısı için damar içi ağrı kesici uygulanır. Her ağrı kesici etki göstermeyeceği için doktorunuzun reçete ettiği ilacı kullanmalısınız.
  • Kolesistektomi diğer bir ameliyat seçeneğidir,
  • Litotripsi denilen taş kırma seçeneği de vardır. Genelde tek taş olduğunda ve boyu 3 cm altındaysa en iyi sonucu verir.
  • İlaç tedavisini de seçebilirsiniz. Safra taşı için kullanılan ilaçların başarı oranı çok düşüktür. En az 1 sene kullanılması gerekiyor. İlaç kullanımından sonra taşların tekrarlama riski de yüksektir.
  • Safra ağrısı çeken obez ve kalsifiye taşı olan kişilerde ağız yoluyla alınan ilaçlar fayda göstermez,
  • Tıkanıklık durumunda doktor uygun görürse Ercp yapar.
Bunlara da Göz atın;

Safra Kesesi Taşlarını Önlemek İçin Tüketilmemesi Gereken Gıdalar

Elma Suyu Safra Taşlarını Yumuşatır mı?

Yorum Bırak

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır.